Clonazepam

Stofnaam
Clonazepam
Merknaam
Rivotril
ATC code
N03AE01
Apotheek icon
Voor ouders op Apotheek.nl
Algemeen
Doseringen
Nierfunctiestoornissen
Soortgelijke geneesmiddelen
Bijwerkingen
Contraindicaties
Waarschuwingen en voorzorgen
Interacties
Referenties
Wijzigingen

Label dosisadvies Kinderformularium

Epilepsie: off-label
Acute angsten: Off-label
Neonatale convulsies/status epilepticus: dosering > 0,5 mg: Off-label
 

Toon registratiestatus

De meest klinische vormen van epilepsie bij zuigelingen en kinderen, alle verschijningsvormen van status epilepticus.
Oraal:
Zuigelingen en kinderen<10 jaar of <30 kg: start 0,01-0,03 mg/kg/dag met 0,05-0,1 mg/kg/dag onderhoud.
Kinderen van 10-16 jaar of >30 kg: start 1-2 mg/dag met 1,5-3 mg/dag als onderhoud. Parenteraal:
Zuigelingen en kinderen bij status epilepticus: iv injectie van 0,5 mg.
 

Beschikbare toedieningsvormen/sterktes

Conc. voor injectieopl. 1 mg/ml
Druppels, oraal 2.5 mg/ml
Tablet 0,25 mg, 0.5 mg, 2 mg

Eigenschappen

Benzodiazepine met onder andere anticonvulsieve werking. Werking: i.v. direct, oraal na 30-60 min. Werkingsduur: i.v. 2-3 uur; oraal 6-8 uur (kinderen), 8-12 uur (volwassenen).

Kinetische gegevens

Kinderen metaboliseren de benzodiazepine-agonisten sneller dan jeugdigen en volwassenen.

Algemene opmerkingen

Druppelvloeistof is ook oromucosaal toepasbaar: 1 druppel = 0,1 mg clonazepam.

Bij toepassing in de Kind-en jeugdpsychiatrie:
De indicaties voor het voorschrijven van benzodiazepines zijn zeer beperkt. In de praktijk worden de middelen eventueel kort gebruikt bij acute angsten en plotselinge extreme slapeloosheid. Langduriger gebruik kan sporadisch voorkomen bij patiënten met schizofrenie, OCD, manie en catatonie Middelen met een korte halfwaardetijd hebben natuurlijk de voorkeur indien kort en/of incidenteel gebruik noodzakelijk is. Het voordeel van middelen met een langere halfwaardetijd is het minder voorkomen van angstdoorbraken, minder frequente inname per dag en mildere onttrekkingsverschijnselen. (Clonazepam heeft een langere halfwaardetijd.)

Doseringen

Indicatie: Epilepsie
  • Oraal
    • < 2 jaar
      • Startdosering: 0,1 mg/kg/dag in 3 - 4 doses
      • Onderhoudsdosering: Startdosering stapsgewijs verhogen met max 0,5 mg in 3 dagen. 0,1 - 0,5 mg/kg/dag in 3 - 4 doses
      • Gebruikelijke onderhoudsdosering 0.3-0.5 mg/kg/dag

    • 2 jaar tot 10 jaar
      • Startdosering: 0,05 mg/kg/dag in 3 - 4 doses
      • Onderhoudsdosering: Startdosering stapsgewijs verhogen met max 0,5 mg in 3 dagen. 0,05 - 0,4 mg/kg/dag in 3 - 4 doses
      • Gebruikelijke onderhoudsdosering 0,2-0,4 mg/kg/dag

    • 10 jaar tot 18 jaar
      • Startdosering: 0,5 mg/dag in 3 - 4 doses
      • Onderhoudsdosering: Startdosering stapsgewijs verhogen met max 0,5 mg in 3 dagen 0,1 - 0,2 mg/kg/dag in 3 - 4 doses , max: 10mg/dag
Indicatie: Neonatale convulsies / status epilepticus
  • Intraveneus
    • a terme neonaat
      [5]
      • 0,1 mg/kg/dosis zo nodig 1-2 x herhalen
    • 1 maand tot 18 jaar
      [6]
      • 0,02 - 0,07 mg/kg/dosis éénmalig
      • Overeenkomend met:
        < 1jr: 0,5 mg
        >1 jr: 1 mg

Indicatie: Acute angsten (kort gebruik)
  • Oraal
    • 6 jaar tot 18 jaar
      [2]
      • 0,02 - 0,1 mg/kg/dag in 2 - 3 doses
      • Starten met lage begindosis met langzame ophoging op klinisch beeld.

Nierfunctiestoornissen bij kinderen > 3 maanden

Er zijn geen gegevens bekend over doseeraanpassing bij nierfunctiestoornissen.

ANTI-EPILEPTICA

VETZUURDERIVATEN

Valproaat natrium

Depakine, Orfiril
N03AG01

Vigabatrine

Sabril
N03AG04
SUCCINIMIDEDERIVATEN

Ethosuximide

Ethymal
N03AD01
OVERIGE ANTI-EPILEPTICA

Felbamaat

Taloxa
N03AX10

Gabapentine

Neurontin
N03AX12

Lacosamide

Vimpat
N03AX18

Lamotrigine

Lamictal
N03AX09

Levetiracetam

Keppra, Kevesy, Matever
N03AX14

Perampanel

Fycompa
N03AX22

Stiripentol

Diacomit
N03AX17

Topiramaat

Topamax
N03AX11

Zonisamide

Zonegran
N03AX15
CARBOXAMIDEDERIVATEN

Carbamazepine

Tegretol
N03AF01

Oxcarbazepine

Trileptal
N03AF02

Rufinamide

Inovelon
N03AF03
BARBITURATEN EN VERWANTE VERBINDINGEN
N03AA02
HYDANTOINEDERIVATEN

Fenytoine

Diphantoine, Epanutin
N03AB02

Bijwerkingen bij kinderen

Sufheid en hypotonie.Bij zuigelingen en kleuters: verhoogde salivatie en bronchiale hypersecretie; afdoende toezicht is dus vereist, speciaal bij zuigelingen en kleuters om er zeker van te zijn dat de luchtwegen vrij blijven.Zelden: reversibele ontwikkeling van premature secundaire geslachtskenmerken bij kinderen (onvolledige pubertas praecox). Vooral bij kinderen kunnen zich paradoxale reacties voordoen met acute opwinding, verwarring en verandering van de psychische toestand.

Bijwerkingen

Vaak (1-10%): nystagmus, spierzwakte, vermoeidheid. Verder slaperigheid, vertraagde reactie, duizeligheid, spierhypotonie, ataxie. Anterograde amnesie kan enkele uren na inname optreden. Manifest worden van een onopgemerkte depressie. Dysartrie en diplopie. Bij bepaalde vormen van epilepsie kan de frequentie van aanvallen toenemen. Verminderde concentratie, rusteloosheid, verwardheid en desoriëntatie, allergische reacties. Paradoxale reacties: agressief gedrag, wanen, woede uitbarsting, psychose, agitatie, nervositeit, vijandigheid, angst, slaapstoornis, nachtmerrie en verandering van de psychische toestand en gedrag. Met name bij intraveneuze toediening ademhalingsdepressie. Na injectie: tromboflebitis. Zelden (0,01-0,1%): trombocytopenie, hoofdpijn, misselijkheid en epigastrische klachten, urine-incontinentie, urticaria, pruritus, huiduitslag, voorbijgaand haarverlies, pigmentatieveranderingen, verminderde libido, erectiele disfunctie. Zeer zelden (< 0,01%): anafylaxie, gegeneraliseerde epilepsie. Gebruik van benzodiazepinen kan leiden tot fysieke afhankelijkheid; bij staken van de behandeling kunnen onthoudings- of rebound-verschijnselen optreden. Psychische afhankelijkheid en ontwenning. Misbruik is gemeld. Bij zuigelingen en kleuters < 3 jaar kan de benzylalcohol in de injectie toxische en anafylactoïde reacties veroorzaken.

Meld bijwerkingen bij kinderen altijd bij Lareb

  • Bij kinderen worden veel geneesmiddelen off-label gebruikt. Alle ervaringen zijn belangrijk om te melden om zo meer kennis te verzamelen en te delen
  • Ook wanneer u niet zeker weet of de bijwerking echt door het geneesmiddel komt
Meld hier

Contraindicaties

Ernstige spierzwakte (myasthenia gravis). Overgevoeligheidvoor benzodiazepinen of benzylalcohol (injectie). Ernstige ademhalingsstoornissen. Slaap-apneusyndroom. Ernstige leverschade. Patiënten in coma of die geneesmiddelen, drugs of alcohol misbruiken.

Waarschuwingen en voorzorgen bij kinderen

Intraveneuze toediening onder bewaking. De antagonist flumazenil (anexate) moet aanwezig zijn: 0,01 mg/kg, zonodig na 1 min herhalen. Bij zuigelingen en kleuters de luchtwegen vrijhouden vanwege een toegenomen speekselproductie en bronchiale afscheiding
Langzaam afbouwen in minimaal 2 weken.

Waarschuwingen en voorzorgen

Het gebruik heeft grote invloed op het reactie- en concentratievermogen. Vele dagelijkse bezigheden kunnen daarvan hinder ondervinden. Controle op verschijnselen van zelfmoordgedachten en -gedrag wordt aanbevolen. Patiënten met een voorgeschiedenis van depressie en/of zelfmoordpogingen dienen onder nauw toezicht te staan. De toediening mag niet plotseling worden gestaakt vanwege de kans op een status epilepticus (bij epilepsiepatiënten) en verder op onthoudings- of (na langdurig gebruik) ontwenningsverschijnselen; de dosering dient zeer geleidelijk te worden verlaagd, zelfs na een kortdurende behandeling. Voorzichtigheid is geboden bij verminderde lever- of nierfunctie, chronische pulmonale insufficiëntie, spinale of cerebrale ataxie, acute alcohol- of geneesmiddelenintoxicatie, porfyrie en bij ouderen en verzwakte patiënten. Combinatie met andere anti-epileptica kan zijn aangewezen. Mocht generalisatie of activering van de aanvallen optreden, dan dient de toediening geleidelijk te worden gestaakt.. I.v. toediening dient langzaam te gebeuren onder voortdurende controle van ademhaling en bloeddruk.

Interacties

Relevant: het metabolisme van clonazepam wordt geremd door elvitegravir en HIV-proteaseremmers.

Niet beoordeeld:
het metabolisme van clonazepam kan worden versneld door enzyminductoren, zoals fenobarbital, carbamazepine en fenytoïne.

Er zijn enkele gevallen gemeld waarbij clonazepam de plasmaconcentratie van fenytoïne of primidon verhoogde.
Bij combinatie met valproïnezuur is petit-mal status epilepticus gemeld.

 

Referenties

  1. Rademaker C.M.A. et al, Geneesmiddelen formularium voor Kinderen, 2007
  2. Landelijk Kenniscentrum Kind-enJeugdpsychiatrie (Ketelaars), Anxiolytica/hypnotica, 2009
  3. ZorgInstituut Nederland, Farmacotherapeutisch Kompas (Eigenschappen, Contra-Indicaties, Bijwerkingen, Waarschuwingen en Voorzorgen), Geraadpleegd 16 okt 2014
  4. Informatorium Medicamentorum, (Interacties), Geraadpleegd 08 okt 2015
  5. Smit LS et al. , Richtlijnen voor behandeling van neonatale epileptische aanvallen. , Nederlands Vlaamse Werkgroep Neonatale Neurologie van de sectie Neonatologie van de NVK en van de Nederlandse Vereniging voor Kinderneurologie , Nieuwe aangepaste versie juni 2012
  6. Waardenburg van DA, et al., Richtlijn status epilepticus kinderen ouder dan één maand., Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde, Augustus 2005

Wijzigingen