Amoxicilline + clavulaanzuur

Stofnaam
Amoxicilline + clavulaanzuur
Merknaam
Augmentin
ATC code
J01CR02

Amoxicilline + clavulaanzuur


Voor ouders op Apotheek.nl
Eigenschappen - PK data - Registratiestatus
Doseringen
Nierfunctiestoornissen
Soortgelijke geneesmiddelen
Bijwerkingen
Contraindicaties
Waarschuwingen en voorzorgen
Interacties
Referenties
Wijzigingen

Label dosisadvies Kinderformularium

Oraal:
(4:1):
< 2 jaar en > 40/10 mg/kg: off-label, rest: on-label
(8:1):
On-label
Intraveneus:

0-4 weken
: Off-label
> 4 weken:
On-label 

Toon SmPC tekst

SmPC tekst

Geregistreerd voor kinderen van 0-18 jaar,
Dosering ORAAL:

(4:1):

0-2 jaar:
20/5 – 40/10 mg/kg/dag in 3 doses
2 jaar-< 40 kg:
20/5 – 60/15 mg/kg/dag in 3 doses
≥ 40 kg:
1500/375 mg/dag in 3 doses
(8:1):

< 40 kg:
40/5 – 80/10 mg/kg/dag in 3 doses
≥ 40 kg:
2000/250 mg/dag in 2 doses, max 3000/375 mg/dag in 3 doses


Dosering IV:
(10:1):

Kinderen < 3 maanden of < 4 kg:
100/10 mg/kg in 2 doses.
Kinderen > 3 maanden tot 40 kg:
150/15 mg/kg in 3 doses.
≥ 40 kg:
2000/200 – 4000/400 mg in 2-3 doses, max 6000/600 mg in 3 doses
(5:1):

Kinderen < 3 maanden of < 4 kg
: 50/10 mg/kg in 2 doses.
Kinderen > 3 maanden tot 40 kg:
75/15 mg/kg in 3 doses.
≥ 40 kg:
3000/600 mg/dag in 3 doses.
 

Beschikbare toedieningsvormen/sterktes

Poeder voor injectievloeistof ‘ 250mg/25mg’; ‘500mg/50mg’; ‘1000mg/100mg’; ‘2000mg/200mg’ (10:1)
Poeder voor injectievloeistof ‘500mg/100mg’; 1000mg/200mg’ (5:1)
Poeder voor orale suspensie; 25mg/6,25mg per ml; 50mg/12,5mg per ml (4:1)
Poeder voor orale suspensie; 100mg/12,5mg per ml (8:1)
Tablet '500 mg/125mg' (4:1)
Tablet dispergeerbaar '250mg/62,5mg', '500mg/125mg' (4:1)

  • De drank bevat (verschillende hoeveelheden) aspartaam als zoetstof. Augmentin sachets bevatten geen aspartaam.
  • Sommige suspensies bevatten (verschillende hoeveelheden) benzylalcohol. 
     

Eigenschappen

β-Lactam-antibioticum. Amoxicilline is een bactericide antibioticum uit de groep aminopenicillinen. Remming van één of meerdere enzymen (penicillinebindende eiwitten (PBE's)) in de biosynthese van bacterioglycanen door amoxicilline leidt tot verzwakking van de celwand van de bacterie, vaak gevolgd door cellysis en celdood. De tijd boven de minimaal remmende concentratie (MIC), op de plek van de infectie, wordt gezien als de grootste determinant voor de activiteit van amoxicilline. Het werkingsspectrum is breed en omvat Gram-positieve en Gram-negatieve micro-organismen. Amoxicilline is gevoelig voor β-lactamasen (penicillinasen). De meeste stafylokokken produceren penicillinase, waardoor ze resistent worden voor amoxicilline; wanneer ze als gevoelig gerapporteerd worden voor benzylpenicilline, kunnen ze beschouwd worden als gevoelig voor amoxicilline.

Clavulaanzuur is een β-lactamaseremmer. Door de combinatie met clavulaanzuur wordt amoxicilline beschermd tegen afbraak door de meeste algemeen voorkomende β-lactamasen; het geeft géén bescherming tegen β-lactamasen uit de moleculaire klassen B (metallo-β-lactamasen), C en D.

Over het algemeen gevoelig zijn:

Aeroob Gram-positief: Enterococcus faecalis, Gardnerella vaginalis, Staphylococcus aureus (meticilline-gevoelig; 'MSSA'), coagulase negatieve-stafylokokken (meticilline-gevoelig) incl. Staphylococcus saprophyticus (ampicilline gevoelig), Streptococcus agalactiae, Streptococcus pneumoniae (penicilline-gevoelig), Streptococcus pyogenes, andere β-hemolytische streptokokken en de Streptococcus viridans-groep.
Aeroob Gram-negatief: Capnocytophaga spp., Eikenella corrodens, Moraxella catarrhalis en Pasteurella multocida en Raoultella spp.
Anaeroob: Bacteroides fragilis, Fusobacterium nucleatum en Prevotella spp.
Verworven resistentie kan een probleem zijn bij:

Aeroob Gram-positief: Enterococcus faecium.
Aeroob Gram-negatief: Escherichia coli, Haemophilus influenzae, Klebsiella oxytoca, Klebsiella pneumoniae, Proteus mirabilis en Proteus vulgaris.
Inherent resistent zijn:

Aeroob Gram-positief: alle meticilline-resistente stafylokokken.
Aeroob Gram-negatief: Acinetobacter spp., Citrobacter freundii, Enterobacter spp., Legionella pneumophila, Morganella morganii, Providencia spp., Pseudomonas spp., Serratia spp. en Stenotrophomonas maltophilia.
Anaeroob: Chlamydia trachomatis, Chlamydophila pneumonia, Chlamydophila psittaci, Coxiella burneti en Mycoplasma pneumoniae.

Kinetische gegevens

De kinetische parameters voor amoxicilline en clavulaanzuur (90 mg/kg/dag (14:1) in 2 doses) bij kinderen van 8 mnd – 11 jaar zijn als volgt:
Cmax: 15,7 ± 7,7 mcg/ml en 1,7 ± 0,9 mcg/ml resp. (gemiddelde (SD))
Cl/F: 0,9 ± 0,4 l/uur/kg en 1,1 ± 1,1 l/uur/kg resp. (gemiddelde (SD))
Tmax: 2,0 (1,0 – 4,0) uur en 1,1 (1,0 – 4,0) uur resp. (mediaan (range))
T½: 1,4 ± 0,3 uur en 1,1 ± 0,3 uur resp. (gemiddelde (SD))


Het vademecum Pediatrische Antimicrobiële therapie van het ErasmusMC/Sophia vermeldt de volgende halfwaardetijden bij neonaten:
< 1 week, < 2 kg: amoxicilline 6 – 8 uur, clavulaanzuur 2 – 4 uur.
< 1 week, > 2 kg: amoxicilline 2 – 4 uur, clavulaanzuur 2 uur.
1 – 4 weken, > 2 kg: amoxicilline 2 uur.
 

Doseringen

Ga snel naar:

Bacteriele infecties
  • Oraal
    • < 40 kg
      [18]
      • 50/12,5 mg/kg/dag in 3 doses (range 20/5-60/15 mg/kg/dag), max 1500/375 mg/dag

    • ≥ 40 kg
      [18]
      • 1.500/375 mg/dag in 3 doses. Max 3.000/750 mg/dag in 3 doses.

      • Het omslagpunt van 40 kg komt voort uit de literatuur. Er is geen reden waarom kinderen < 40 kg een hogere dosis (kunnen) krijgen dan kinderen ≥ 40 kg; de doseringen hierboven beschreven geven per gewichtscategorie goede resultaten.

Ernstige bacteriele infecties
  • Intraveneus
    • < 1 week en geboortegewicht < 2000 gr
      • 50/5 mg/kg/dag in 2 doses

    • < 1 week en geboortegewicht ≥ 2000 gr
      • 75/7,5 mg/kg/dag in 3 doses

    • 1 week tot 4 weken en geboortegewicht < 2000 gr
      • 75/7,5 mg/kg/dag in 3 doses

    • 1 week tot 4 weken en geboortegewicht ≥ 2000 gr
      • 100/10 mg/kg/dag in 4 doses

    • ≥ 4 weken en < 40 kg
      • 100/10 mg/kg/dag in 3-4 doses

      • Indien produkt met verhouding 5:1 wordt toegepast: 75/15mg/kg/dag in 3-4 doses

    • ≥ 40 kg
      • 2000/200-4000/400 mg/dag in 2-3 doses. Max bij ernstige infecties 6000/600 mg/dag

      • Indien produkt in verhouding 5:1 wordt toegepast: 3.000/600 mg/dag in 2-3 doses

  • Oraal
    • < 40 kg
      [18]
      •  60/7,5-80/10 mg/kg/dag in 3 doses. Max 3000/375 mg/dag.

      • Gebruik produkt met verhouding 8:1

    • ≥ 40 kg
      [18]
      • 2000/250 mg/dag in 2 doses. Max 3.000/375 mg/dag in 3 doses.

      • Gebruik produkt met verhouding 8:1

        Het omslagpunt van 40 kg komt voort uit de literatuur. Er is geen reden waarom kinderen < 40 kg een hogere dosis (kunnen) krijgen dan kinderen ≥ 40 kg; de doseringen hierboven beschreven geven per gewichtscategorie goede resultaten.

Chirurgische profylaxe bij ingrepen < 1 uur
  • Intraveneus
    • ≥ 40 kg
      • 1000/100-2000/200 mg/dosis eenmalig

      • Indien produkt in verhouding 5:1 wordt toegepast: 1.000/200-2.000/400 mg/dosis

Chirurgische profylaxe bij ingrepen > 1 uur
  • Intraveneus
    • ≥ 40 kg
      • Start: 1000/100-2000/200 mg/dosis eenmalig. Dosis maximaal 3 maal herhalen in 24 uur.

      • Indien produkt met verhouding 5:1 wordt gebruikt: 1.000/200-2.000/400 mg/dosis. Dosis maximaal 3 maal herhalen in 24 uur.

Nierfunctiestoornissen bij kinderen > 3 maanden

Aanpassingen als volgt:

GFR 50-80 ml/min/1.73 m2
Aanpassing is niet nodig
GFR 30-50 ml/min/1.73 m2
Aanpassing is niet nodig
GFR 10-30 ml/min/1.73 m2
100 % van normale keerdosis en interval tussen twee doseringen: 12 uur
GFR < 10 ml/min/1.73 m2
100 % van normale keerdosis en interval tussen twee doseringen: 24 uur

BETALACTAM-ANTIBIOTICA, PENICILLINES

PENICILLINES MET BREED SPECTRUM
J01CA04
BETALACTAMASE-GEVOELIGE PENICILLINES
J01CE08

Benzylpenicilline

Penicilline G
J01CE01

Feneticilline

Broxil
J01CE05
J01CE02
BETALACTAMASE-RESISTENTE PENICILLINES

Flucloxacilline

Floxapen
J01CF05
COMBINATIEPREPARATEN
J01CR05

Bijwerkingen bij kinderen

Maagdarmstoornissen zoals misselijkheid, braken, diarree, dyspepsie en buikpijn, allergische reacties, exantheem, afwijkingen van het bloedbeeld zoals agranulocytose en trombocytopenie bij hoge doses. Tevens huiduitslag en allergische reacties.

Leverafwijkingen worden zelden gezien bij kinderen [SmpC]

Bijwerkingen algemeen

Zeer vaak (> 10%): diarree.

Vaak (1-10%): misselijkheid, braken. Candidiasis van huid en slijmvliezen.

Soms (0,1-1%): dyspepsie. Huiduitslag, jeuk, urticaria. Hoofdpijn, duizeligheid. Lichte stijging van leverenzymwaarden (ASAT/ALAT).

Zelden (0,01-0,1%): erythema multiforme. Reversibele leukopenie (incl. neutropenie), trombocytopenie. Bij gebruik van de i.v.-toedieningsvorm: (trombo)flebitis.

Verder zijn gemeld: overgroei van niet-gevoelige micro-organismen (bij langdurig gebruik). Met antibiotica-geassocieerde colitis (incl. pseudomembraneuze colitis en hemorragische colitis). Vasculitis, angio-oedeem, anafylaxie, serumziekte-achtig syndroom. Kounissyndroom (acuut allergisch coronair syndroom). Reversibele hyperreactiviteit, convulsies (bij verminderde nierfunctie of bij hoge doses), aseptische meningitis. Hepatitis, cholestatische geelzucht (soms fataal verlopend). Acute gegeneraliseerde met exantheem gepaard gaande pustulosus (AGEP), toxische epidermale necrolyse (TEN), Stevens-Johnsonsyndroom (SJS), dermatitis exfoliativa bullosa, geneesmiddelreactie met eosinofilie en systemische symptomen (DRESS-syndroom). Interstitiële nefritis, kristalurie (vnl. bij intraveneuze toediening, hoge doses en verminderde urineproductie; kan overgaan in nierfalen). Hemolytische anemie, verlenging van de bloedingstijd en protrombinetijd, reversibele agranulocytose. Trombocytose.

Bij orale toediening: zwarte haartong, tandverkleuring.

Meld bijwerkingen bij kinderen altijd bij Lareb

  • Bij kinderen worden veel geneesmiddelen off-label gebruikt. Alle ervaringen zijn belangrijk om te melden om zo meer kennis te verzamelen en te delen
  • Ook wanneer u niet zeker weet of de bijwerking echt door het geneesmiddel komt
Meld hier

Contra-indicatie algemeen

  • ernstige overgevoeligheid voor penicillinen en cefalosporinen (m.n. eerste en tweede generatie cefalosporinen);
  • in de voorgeschiedenis door deze combinatie geïnduceerde:geelzucht;
  • leverfunctiestoornis;
  • acute gegeneraliseerde met exantheem gepaard gaande pustulosus (AGEP)

Waarschuwingen en voorzorgen bij kinderen

De amoxicilline/clavulaanzuur verhoudingen in de verschillende preparaten variëren. Men dient hiermee rekening te houden vooral vanwege het feit dat de ernst van de gastrointestinale bijwerkingen duidelijk gerelateerd is aan de hoeveelheid clavulaanzuur (> 10mg/kg/dag leidt tot meer gastrointestinale bijwerkingen).

Voorzichtigheid is geboden bij toediening aan zuigelingen van wie de moeder allergisch is voor penicillinen en bij patiënten met een natriumbeperkt dieet indien hoge parenterale doses worden gebruikt. Oppervlakkige verkleuring van de tanden (m.n. bij de suspensies); gewoonlijk kan deze worden verwijderd door tandenpoetsen. Bij het optreden van ernstige diarree dient de diagnose pseudomembraneuze colitis overwogen te worden.

De druppels en suspensies bevatten aspartaam en dienen daarom met voorzichtigheid te worden gebruikt bij kinderen met fenylketonurie. De augmentin sachets bevatten geen aspartaam. 

Sommige suspensies bevatten (verschillende hoeveelheden) benzylalcohol. Bij voorkeur niet gebruiken bij pasgeborenen < 4 weken vanwege ernstige bijwerkingen (zoals het ‘gasping’-syndroom) én niet langer dan één week gebruiken bij kinderen < 3 jaar, vanwege stapeling

Er zijn gevallen van niertoxiciteit gezien na amoxicilline gebruik.

Hepatische bijwerkingen komen zeer zelden voor bij kinderen en kunnen verband houden met langdurige (> 2 weken) of herhaalde behandeling; de symptomen ontstaan meestal gedurende of kort na de behandeling, maar soms pas na enkele weken tot 3 maanden.

Waarschuwingen en voorzorgen algemeen

Gebruik vermijden indien mononucleosis (infectie met EBV) wordt vermoed in verband met de hoge kans op morbilliforme huiduitslag.

Vóór toediening zorgvuldig nagaan of de patiënt overgevoelig is voor penicillinen of cefalosporinen, omdat kruisovergevoeligheid kan bestaan met andere penicillinen en cefalosporinen (met name eerste en sommige van de tweede generatie).

Wees voorzichtig bij:

  • de atopische patiënt;
  • een verminderde leverfunctie;
  • een patiënt met een natriumbeperkt dieet, indien hoge intraveneuze doses worden gebruikt.
  • Controles bij langdurige toepassing: In geval van langdurige toepassing de nier- en leverfunctie en het bloedbeeld regelmatig controleren. Hepatische bijwerkingen komen vooral voor bij mannen en ouderen en kunnen verband houden met langdurige (> 2 weken) of herhaalde behandeling; de symptomen ontstaan meestal gedurende of kort na de behandeling, maar soms pas na enkele weken tot 3 maanden.

Kristalurie: Tijdens toediening van hoge doses amoxicilline zorgen voor voldoende vloeistofinname en urineproductie om het risico van kristalurie te verminderen. Bij kamertemperatuur kunnen hoge doses amoxicilline neerslaan in de urine; daarom de openingen van verblijfskatheters regelmatig controleren.

Overgroei door niet-gevoelige micro-organismen komt voor; bij langdurige toepassing regelmatig controleren op superinfecties. Bij optreden van ernstige diarree, de diagnose pseudomembraneuze colitis overwegen; in dit geval, evenals bij optreden van hemorragische colitis, het gebruik staken.

Ook bij overgevoeligheidsreacties het gebruik staken. Bij optreden van een koortsig gegeneraliseerd erythema met pustula, de diagnose acute gegeneraliseerde met exantheem gepaard gaande pustulosus (AGEP) overwegen en ook dan de behandeling direct staken; AGEP is een contra-indicatie voor toekomstige behandeling met amoxicilline/clavulaanzuur.

Hoge doseringen kunnen de kans op convulsies vergroten bij verminderde nierfunctie, bij een aandoening van de meninges, toevallen in de anamnese of behandelde epilepsie.

De oppervlakkige verkleuring van de tanden (m.n. bij de suspensies) kan gewoonlijk worden verwijderd door tandenpoetsen.

Beïnvloeding van diagnostische testen: voor het bepalen van glucose in de urine alleen enzymatische testmethoden toepassen. Clavulaanzuur kan een fout-positieve uitslag van de Coombs-test geven (door non-specifieke binding van IgG en albumine aan de membranen van rode bloedcellen). Ook de 'Platelia® Aspergillus EIA'-test (van Bio-Rad Laboratories) kan fout-positief zijn.

Interacties

Relevant: tetracyclines (bacteriostatisch effect) kunnen in vitro het bactericide effect van penicillines antagoneren. Dit berust op de aanname dat bactericide antibiotica uitsluitend groeiende bacteriën kunnen doden. Het klinische belang daarvan is alleen aannemelijk gemaakt bij meningitis, endocarditis en bij patiënten met ernstige neutropenie. Bij deze levensbedreigende infecties moet de combinatie worden vermeden.

Niet relevant: de kinetiek van methotrexaat kan wijzigen.

Niet beoordeeld: probenecide remt de excretie van amoxicilline.

Combinatie van penicillines met aminoglycosiden kan een synergistische werking hebben.

Interacties antibacteriele middelen algemeen:
Relevant: de werking van oraal buiktyfusvaccin kan worden verminderd bij gelijktijdige inname van antibacteriële middelen. Gescheiden inname met een interval van 3 dagen wordt aanbevolen. Alternatief: parenteraal buiktyfusvaccin.

Het effect van cumarinederivaten kan worden versterkt, waarschijnlijk door een verhoogde afbraak van stollingsfactoren gedurende de koortsperiode.

Geen interactie: in de literatuur is onvoldoende onderbouwing voor interactie met orale anticonceptiva (dit geldt niet voor de enzyminducerende antibiotica rifabutine en rifampicine) of met TNF-α-antagonisten.

Referenties

  1. Hartwig NC, et al, Vademecum pediatrische antimicrobiële therapie, 2005
  2. Brook I, et al, Eradication of Streptococcus pneumoniae in the nasopharyngeal flora of children with acute otitis media after amoxicillin-clavulanate therapy., Antimicrob Agents Chemother., 2004, 48, 1419-21
  3. ZorgInstituut Nederland, Farmacotherapeutisch Kompas (Eigenschappen, Contra-Indicaties, Bijwerkingen, Waarschuwingen en Voorzorgen), Geraadpleegd 5-6-2021
  4. Informatorium Medicamentorum, (Interacties), Geraadpleegd 07 okt 2014
  5. Claret Teruel G, et al, Oral therapy for urinary tract infections in infants aged 3 to 12 months., Eur J Clin Microbiol Infect Dis., 2008, 27, 887-9
  6. Dowell SF, et al, Acute otitis media - management and surveillance in an era of pneumococcal resistance: a report from the Drug-Resistant Streptococcus pneumoniae Therapeutic Working Group., Pediatr Infect Dis J, 1999, 18, 1-9
  7. Dunne MW, et al, Randomized, double-blind study of the clinical efficacy of 3 days of azithromycin compared with co-amoxiclav for the treatment of acute otitis media., J Antimicrob Chemother, 2003, 52, 469-72
  8. El-Hennawi DM, et al, Management of clinically diagnosed subacute rhinosinusitis in children under the age of two years: a randomized, controlled study., J Laryngol Otol., 2006, 120, 845-8
  9. Garbutt JM, et al, A randomized, placebo-controlled trial of antimicrobial treatment for children with clinically diagnosed acute sinusitis., Pediatrics., 2001, 107, 619-25
  10. Guven M, et al, Bacterial etiology of acute otitis media and clinical efficacy of amoxicillin-clavulanate versus azithromycin., Int J Pediatr Otorhinolaryngol., 2006, 70, 915-23
  11. Hedrick JA, et al, Cefprozil versus high-dose amoxicillin/clavulanate in children with acute otitis media., Clin Ther., 2001, 23, 193-204
  12. Montini G, et al, Antibiotic treatment for pyelonephritis in children: multicentre randomised controlled non-inferiority trial, BMJ, 2007, 335, 386
  13. Sáez-Llorens X, et al, Randomized, investigator-blinded, multicenter study of gatifloxacin versus amoxicillin/clavulanate treatment of recurrent and nonresponsive otitis media in children., Pediatr Infect Dis J, 2005, 24, 293-300
  14. Mrvos R et al, Amoxicillin renal toxicity: how often does it occur?, Pediatr Emerg Care, 2013, May;29(5):, 641-3
  15. GSK. . , Prescribing information Augmentin ES-600, NDA 050755/S-016, S-018
  16. GSK, SPC Augmentin injectie 1-2-2013, www.cbg-meb.nl
  17. GSK. , SPC Augmentin tablet/suspensie 29-3-2011, www.cbg-meb.nl
  18. G.L. Pharma, SmPC Xiclav duo 457 mg/5 ml Trockensaft (1–25400), https://www.univadis.at/, 08/2017

Wijzigingen

  • 24 april 2019 11:43: De indicatie 'infecties' is gescheiden in 'infecties' en ernstige infecties om toepassing van lagere en hogere doseringen te duiden, analoog aan de amoxicilline monografie.
  • 11 december 2018 10:47: Toelichting op gebruikm 8:1 product toegevoegd
  • 17 mei 2018 14:30: Augmentin 8:1 tijdelijk niet beschikbaar
  • 10 april 2015 17:07: Herziening nierfunctie advies
  • 17 februari 2015 12:06: De herziene schrijfwijze van het amoxicilline-clavulaanzuur doseeradvies (waarbij de beide componenten zijn opgeteld) leidt tot verwarring. De redactie van het Kinderformularium heeft daarom besloten om terug te gaan naar de oude schrijfwijze. Dit heeft tot gevolg dat de rekenmodule tezijnertijd niet toegepast kan worden op de doseeradviezen voor amoxicilline-clavulaanzuur.
  • 13 februari 2015 07:51: Aan de rubriek Algemeen is toegevoegd hoe het doseeradvies geinterpreteerd dient te worden, nu de componenten amoxicilline en clavulaanzuur bij elkaar opgeteld worden weergegeven.

Therapeutic Drug Monitoring


Overdosering