Androstanolon (dihydrotestosteron, DHT)
Stofnaam
Androstanolon (dihydrotestosteron, DHT)
Merknaam
Andractim
ATC code
G03BB02
- Doseringen
- Nierfunctiestoornissen
-
Produkten, hulpstoffen, toediening en tekorten - Bijwerkingen
-
Contraindicaties
Waarschuwingen en voorzorgen -
Interacties - Eigenschappen (PD/PK)
-
Registratiestatus - Middelen uit dezelfde ATC groep
- Referenties
- Versiebeheer
Eigenschappen Bron: ZorgInstituut Nederland - Farmacotherapeutisch Kompas
Androgenen binden aan de nucleaire androgeenreceptor en activeren deze. Hierdoor wordt de synthese van specifieke eiwitten geïnduceerd. Androgenen zijn verantwoordelijk voor de ontwikkeling en handhaving van de secundaire geslachtskenmerken van de man en diens seksuele functies en bevorderen de eiwitsynthese en remmen de eiwitafbraak (anabole werking). Het effect is verbetering van de symptomen van testosterondeficiëntie door: toename botmineraaldichtheid; afname hoeveelheid lichaamsvet; toename spiermassa; stimulering erytropoëse; gunstig effect op de stemming, het libido en de erectiele functie.
Farmacokinetiek bij kinderen
Een prospectieve PK-studie bij 6 kinderen van 1,9 tot 8,3 jaar met een micropenis vond de volgende PK-parameters na percutane toediening van 0,15 tot 0,33 mg/kg eenmaal daags [Charmandari 2001]:
| Tmax (hours) | 2-8 |
| Cmax (nmol/L) | 0.98-23.80 |
Beschikbare toedieningsvormen/sterktes
Gel 2,5 % (25 mg/g)
(Verkrijgbaar via internationale apotheek)
Overige info toediening/beschikbaarheid
Doseringen
| Pre-operatief bij hypospadie |
|---|
Nierfunctiestoornissen bij kinderen > 3 maanden
Er zijn geen gegevens bekend over doseeraanpassing bij nierfunctiestoornissen.
Bijwerkingen bij kinderen
De volgende voorbijgaande bijwerkingen werden waargenomen: jeuk, roodheid, donker worden van de huid van de penis [Kaya 2008][Choi 1993], onderdrukking van de hypofyse-gonadale as, afname van serumgeslachtshormoonbindend globuline, afname van totaal cholesterol, HDL en HDL-totaal cholesterolverhoudingen, toename van alkalische fosfatase [Choi 1993].
Bijwerkingen algemeen Bron: ZorgInstituut Nederland - Farmacotherapeutisch Kompas
Vooral bij hoge doses of langdurige toediening van androgenen: seksuele overstimulatie met priapisme; remming spermatogenese; gynaecomastie; prostaathyperplasie; (verergering) van slaapapneu; polycytemie; vochtretentie, oedeem, verergering van hypertensie; veranderd lipidenprofiel (daling HDL-cholesterol); verminderde glucosetolerantie; levertoxiciteit.
Meld bijwerkingen bij kinderen altijd bij Lareb
- Bij kinderen worden veel geneesmiddelen off-label gebruikt. Alle ervaringen zijn belangrijk om te melden om zo meer kennis te verzamelen en te delen
- Ook wanneer u niet zeker weet of de bijwerking echt door het geneesmiddel komt
Contra-indicatie algemeen Bron: ZorgInstituut Nederland - Farmacotherapeutisch Kompas
Prostaatcarcinoom, mannelijk mammacarcinoom.
Vrouwelijk mammacarcinoom met hypercalciëmie; dit kan worden verergerd.
Levertumoren, bestaand of in de anamnese.
Overgevoeligheid.
Waarschuwingen en voorzorgen bij kinderen
Ouders worden geadviseerd handschoenen te dragen bij het aanbrengen van de gel.
Monitoring tijdens de behandeling moet bestaan uit regelmatige puberale beoordeling en meting van DHT- en testosteronconcentraties op dag 3 of 4 van de behandeling en vóór het aanbrengen van DHT-gel, om ervoor te zorgen dat de bereikte concentraties niet stijgen tot een niveau dat zou kunnen leiden tot de systemische effecten die worden beschreven in verband met percutane DHT-behandeling [Charmandari 2001].
Waarschuwingen en voorzorgen algemeen Bron: ZorgInstituut Nederland - Farmacotherapeutisch Kompas
Voorzichtigheid is geboden bij kinderen jonger dan 16 jaar vanwege het risico op voortijdige sluiting van de epifysaire schijven en virilisatie. Verder is voorzichtigheid geboden bij leverfunctiestoornis, nierfunctiestoornis, prostaathypertrofie en bij aandoeningen die door natrium- en waterretentie kunnen worden verergerd (hypertensie, hartfalen, epilepsie, migraine).
Interacties Bron: KNMP/Informatorium Medicamentorum
Relevant:
De werking van VKA's wordt versterkt, mogelijk door onderdrukking van stollingsfactoren; er zijn aanwijzingen dat 17α-alkyl-gesubstitueerde verbindingen sterker potentiëren.
Androgenen en anti-androgenen (abirateron, bicalutamide, enzalutamide, flutamide, nilutamide, dutasteride, finasteride, cyproteron, spironolacton, drospirenon) kunnen elkaars werking tegengaan.
ANDROGENEN
Deze pagina geeft een overzicht van geneesmiddelen uit dezelfde ATC groep. Let op: Dit betekent niet per definitie dat deze middelen onderling uitwisselbaar zijn.
| 3-OXO-ANDROSTEEN(4)DERIVATEN | ||
|---|---|---|
|
Sustanon, Androgel
|
G03BA03 | |
Referenties
- Besins Healthcare, Bijsluiter Andractim 2,5%
- Kaya C, et al, The efficacy of dihydrotestosterone transdermal gel before primary hypospadias surgery: a prospective, controlled, randomized study, J Urol, 2008, Feb;179(2), 684-8
- Kinderurologen ErasmusMC, Expert opinie
- Charmandari E, et al., Kinetics and effect of percutaneous administration of dihydrotestosterone in children., Horm Res., 2001 , 56(5-6), 177-81
- Choi SK, et al., Transdermal dihydrotestosterone therapy and its effects on patients with microphallus., J Urol., 1993, 150(2), 657-60
- Montfort G, et al., Dehydrotestosterone penile stimulation in hypospadias surgery., Eur Urol., 1982, 8(4), 201-3
- Jackson L, et al., Long-term Effects of Pre-operative Testosterone and Dihydrotestosterone on Glans Width in Boys With Hypospadias., J Pediatr Surg., 2024, 59(10)
- Informatorium Medicamentorum, Interacties, Geraadpleegd 26 februari 2026
- ZorgInstituut Nederland, Farmacotherapeutisch Kompas (Geneesmiddelgroepen Androgenen; Werking en Typerende bijwerkingen), Geraadpleegd 26 februari 2026
Wijzigingen
- 03 maart 2026 11:59: De beschikbare wetenschappelijke literatuur over de toepassing van androstanolon bij kinderen is beoordeeld. Dit heeft geleid tot de toevoeging van nieuwe PK-data en de aanpassing van het doseeradvies bij pre-operatief bij hypospadie. Verder zijn de rubrieken bijwerkingen en waarschuwingen en voorzorgen bij kinderen uitgebreid.
Therapeutic Drug Monitoring
Overdosering
