Eigenschappen Bron: ZorgInstituut Nederland - Farmacotherapeutisch Kompas

Farmacokinetiek bij kinderen

Uit beperkte farmacokinetische gegevens bij kinderen van 3 tot 18 jaar blijkt dat transdermale toediening van scopolamine leidt tot stabiele plasmaconcentraties en urinaire excretiesnelheden. De urinaire excretie van zowel vrij als geglucuronideerd scopolamine vertoont aanzienlijke interindividuele variatie. Na verwijdering van de pleister blijft scopolamine nog gedurende meer dan twee dagen aantoonbaar in de urine. In vergelijking met volwassenen lijkt bij kinderen een groter deel van het uitgescheiden scopolamine ongeconjugeerd te zijn [Nachum 2006].

Label dosisadvies Kinderformularium

Off-label

Beschikbare toedieningsvormen/sterktes

Overige info toediening/beschikbaarheid

Informatie over geneesmiddeltekorten

Breng de pleister aan op de droge, onbehaarde huid achter het oor. Zie voor het aanbrengen van een deel van de pleister Waarschuwingen en voorzorgen bij kinderen.

Doseringen

Nierfunctiestoornissen bij kinderen > 3 maanden

Er zijn geen gegevens bekend over doseeraanpassing bij nierfunctiestoornissen.

Bijwerkingen bij kinderen

Beschikbare studies bij kinderen rapporteren voornamelijk anticholinerge bijwerkingen die vergelijkbaar zijn met die bij volwassenen, waaronder xerostomie (66,7%), tachycardie (36,4%), rusteloosheid en slaperigheid (beide 35,6%), malaise (29,8%), wazig zien en verwardheid (beide 20%), roodheid of droogheid van de huid (17%), visusstoornissen (13,6%), obstipatie (10,6%), urineretentie (9,1%) en overmatige uitdroging van orale of respiratoire secreties (6,4%) [Jongerius 2004; Jeraisy 2020; Parr 2017].

Kinderen kunnen gevoeliger zijn voor neurologische en psychiatrische bijwerkingen, zoals verwardheid, hallucinaties en gedragsveranderingen. Ook is een ontwenningssyndroom na het staken van transdermaal scopolamine gemeld [FDA label Transderm].

Bijwerkingen algemeen Bron: ZorgInstituut Nederland - Farmacotherapeutisch Kompas

Zeer vaak (> 10 %): Slaperigheid, duizeligheid. Accommodatiestoornissen, inclusief wazig zien, myopie en mydriase (soms unilateraal). Droge mond.

Vaak (1-10%): irritatie van de oogleden, huidirritatie.

Zelden (0,01-0,1%): desoriëntatie, verwardheid, hallucinaties, geheugen- en concentratiestoornissen, rusteloosheid, urineretentie.

Zeer zelden (< 0,01%): toename van de aanvalsfrequentie bij epileptische patiënten, acuut nauwe-kamerhoekglaucoom, gegeneraliseerde huiduitslag.

Verder zijn gemeld: reacties op de toedieningsplaats, zoals erytheem, huiduitslag, jeuk, brandend gevoel. Agitatie, afwijkende coördinatie, hoofdpijn.

Na het staken van de behandeling zijn gemeld: misselijkheid, braken, hoofdpijn, duizeligheid, evenwichtsstoornissen.

Meld bijwerkingen bij kinderen altijd bij Lareb

• Bij kinderen worden veel geneesmiddelen off-label gebruikt. Alle ervaringen zijn belangrijk om te melden om zo meer kennis te verzamelen en te delen
• Ook wanneer u niet zeker weet of de bijwerking echt door het geneesmiddel komt

Waarschuwingen en voorzorgen bij kinderen

In zeldzame gevallen kunnen verwardheid en/of visuele hallucinaties optreden. In dergelijke gevallen moet de patch onmiddellijk worden verwijderd. Als de symptomen desondanks aanhouden, moeten passende therapeutische maatregelen worden genomen,  bijvoorbeeld langzame i.v. (intraveneuze) toediening van 1-4 mg (0,5 mg bij kinderen) fysostigmine die indien nodig herhaald kan worden [SmPC Scopoderm].

Als slechts een deel van de pleister nodig is, mag de pleister zelf niet worden doorgeknipt, om lekkage van scopolamine uit het reservoir te voorkomen. Vouw in plaats daarvan de beschermfolie in vier delen en knip de benodigde hoek(en) van de beschermfolie af. Plaats de resterende beschermfolie terug over het actieve deel van de pleister. Breng de pleister achter het oor aan en fixeer deze zo nodig met een occlusief verband [Parr 2017, Jeraisy 2020, SmPC Scopoderm Noorwegen].

Zorg ervoor dat er slechts één pleister tegelijk aanwezig is en verwijder een eventuele vorige pleister voordat een nieuwe pleister wordt aangebracht.

Bij sialorroe moet de behandeling worden gestart met de laagst aanbevolen dosering en geleidelijk worden verhoogd tot de laagste effectieve en best verdragen dosering.

Waarschuwingen en voorzorgen algemeen Bron: ZorgInstituut Nederland - Farmacotherapeutisch Kompas

Oogheelkundige effecten: Dit middel kan door pupilverwijding de oogdruk verhogen en een aanval van acuut glaucoom veroorzaken. Bij verschijnselen in de voorgeschiedenis die kunnen wijzen op een verhoogde intraoculaire druk alleen toepassen na oogheelkundig onderzoek.

Comorbiditeit: Wees voorzichtig bij pylorusstenose, obstructie van de urinewegen (bv. bij prostaathyperplasie) of van de darm, ouderen, lever- en nierfunctiestoornissen en bij stofwisselingsstoornissen. Meer frequente aanvallen bij epilepsiepatiënten zijn gemeld. Ouderen, vooral met een milde cognitieve stoornis, zijn gevoeliger voor de centrale anticholinerge effecten, zoals verwarring.

Idiosyncratische reacties kunnen optreden, ook bij gewone therapeutische doses.

Verwijder de pleister voorafgaand aan medische scans, vanwege aluminium in één van de lagen van de pleister.

Bijwerkingen kunnen voortduren tot 24 uur of langer na verwijderen van de pleister.

Dit middel kan invloed hebben op de rijvaardigheid en het vermogen om machines te bedienen. Raadpleeg ‘Rij Veilig met Medicijnen’ van het IVM.

Interacties Bron: KNMP/Informatorium Medicamentorum

Er is hier op dit moment nog geen informatie over beschikbaar.

• MAAGDARMKANAAL EN METABOLISME
• ANTI-EMETICA

ANTI-EMETICA

Deze pagina geeft een overzicht van geneesmiddelen uit dezelfde ATC groep. Let op: Dit betekent niet per definitie dat deze middelen onderling uitwisselbaar zijn.

Referenties

1. Baxter Medical AB, SmPC Scopoderm (MT-nr.: 7000) 28.04.2025, https://www.legemiddelsok.no
2. Baxter Healthcare Corporation, FDA label Transderm scōp (Referentie ID: 5606282) juni 2025, https://www.accessdata.fda.gov/scripts/cder/daf/
3. Nachum Z et al., Transdermal scopolamine for prevention of motion sickness: clinical pharmacokinetics and therapeutic applications., Clin Pharmacokinet., 2006
4. Jongerius PH et al. , Botulinum toxin effect on salivary flow rate in children with cerebral palsy., Neurology., 2004
5. Parr JR et al. , Drooling Reduction Intervention randomised trial (DRI): comparing the efficacy and acceptability of hyoscine patches and glycopyrronium liquid on drooling in children with neurodisability., Arch Dis Child., 2017
6. Al Jeraisy M et al. , Efficacy of scopolamine transdermal patch in children with sialorrhea in a pediatric tertiary care hospital., BMC Pediatr., 2020
7. Doyle E et al. , Prevention of postoperative nausea and vomiting with transdermal hyoscine in children using patient-controlled analgesia., Br J Anaesth., 1994
8. Horimoto Y et al. , Scopolamine patch reduces postoperative emesis in paediatric patients following strabismus surgery., Can J Anaesth., 1991
9. ZorgInstituut Nederland, Farmacotherapeutisch Kompas (Eigenschappen, bijwerkingen, waarschuwingen en voorzorgen, contra-indicaties), Geraadpleegd 20 oktober 2026
10. Informatorium Medicamentorum, (Interacties, verminderde nierfunctie), Geraadpleegd 20 oktober 2026

Wijzigingen

Therapeutic Drug Monitoring

Overdosering