Dexamethason + tobramycine

Stofnaam
Dexamethason + tobramycine
Merknaam
Tobradex, Bradexa
ATC code
S01CA01

Dexamethason + tobramycine

Doseringen
Nierfunctiestoornissen

Produkten, hulpstoffen, toediening en tekorten
Bijwerkingen
Contraindicaties
Waarschuwingen en voorzorgen

Interacties
Eigenschappen (PD/PK)

Registratiestatus
Middelen uit dezelfde ATC groep
Referenties
Versiebeheer

Eigenschappen Bron: ZorgInstituut Nederland - Farmacotherapeutisch Kompas

Dexamethason is een sterk werkend corticosteroïd, dat goed doordringt in het oogweefsel. Corticosteroïden hebben een anti-inflammatoire en vasoconstrictieve werking. Zij onderdrukken de ontstekingsreactie en de symptomen van verschillende aandoeningen, echter zonder de eraan ten grondslag liggende aandoeningen te genezen.

Tobramycine behoort tot de aminoglycosiden en heeft een bactericide werking tegen een breed spectrum van Gram-negatieve micro-organismen. Het remt de eiwitsynthese in bacteriën door binding aan de 30S-subunit van het ribosoom.

Doorgaans gevoelig voor tobramycine zijn o.a: Pseudomonas aeruginosa, Staphylococcus aureus (meticilline-gevoelig; 'MSSA'), Staphylococcus epidermidis (meticilline-gevoelig) en Moraxella catarrhalis.

Resistent zijn o.a.: Staphylococcus aureus (meticilline-resistent; 'MRSA'), Staphylococcus epidermidis (meticilline-resistent), Streptococcus spp. zoals Streptococcus pneumoniae, en Haemophilus influenzae.

Farmacokinetiek bij kinderen

Er is hier op dit moment nog geen informatie over beschikbaar.

Label dosisadvies Kinderformularium

Ooginfecties:
> 2 jaar: on-label 

Otitis externa en otitis media:
off-label 

Toon SmPC tekst Toon SmPC tekst

SmPC tekst

Behandeling en profylaxe van ooginfecties:
>2 jaar:
oogdruppels: bij ernstige aandoeningen 1-2 druppels iedere 2 uur totdat de ontsteking afneemt; bij minder ernstige aandoeningen 4-6 dd, max 14 dagen
oogzalf: ongeveer 1,5 cm in conjunctivaalzak(ken) aanbrengen, tot 3 à 4 dd, max 14 dagen

Beschikbare toedieningsvormen/sterktes

Per ml oogdr.: Dexamethason 1 mg Tobramycine 3 mg (bevat benzalkoniumchloride 0.1 mg/ml)
Per g oogzalf: Dexamethason 1 mg Tobramycine 3 mg

Overige info toediening/beschikbaarheid

Informatie over geneesmiddeltekorten

Doseringen

Ooginfecties
  • Oculair
    • a terme neonaat
      [1]
      • Oogdruppels, suspensie:  1 - 2 druppel(s)/dosis 4-6 maal daags. Bij ernstige aandoeningen één tot twee druppels iedere twee uur totdat de ontsteking afneemt (meestal binnen 24 tot 48 uur).De frequentie wordt geleidelijk teruggebracht zodra de klinische verschijnselen verbeteren..
    • 1 maand tot 18 jaar
      [1]
      • Oogdruppels, suspensie:  1 - 2 druppel(s)/dosis 4-6 maal daags. Bij ernstige aandoeningen één tot twee druppels iedere twee uur totdat de ontsteking afneemt (meestal binnen 24 tot 48 uur).De frequentie wordt geleidelijk teruggebracht zodra de klinische verschijnselen verbeteren..
    • a terme neonaat
      [2]
      • Oogzalf: een kleine hoeveelheid (stukje van ongeveer 1,5 cm) in de conjunctivaalzak(ken) aanbrengen, tot 3 à 4
        maal daags, of alleen voor het slapen gaan als aanvulling op overdag te gebruiken druppels.

    • 1 maand tot 18 jaar
      [2]
      • Oogzalf: een kleine hoeveelheid (stukje van ongeveer 1,5 cm) in de conjunctivaalzak(ken) aanbrengen, tot 3 à 4
        maal daags, of alleen voor het slapen gaan als aanvulling op overdag te gebruiken druppels.

Otitis externa en otitis media

Nierfunctiestoornissen bij kinderen > 3 maanden

Er zijn geen gegevens bekend over doseeraanpassing bij nierfunctiestoornissen.

Bijwerkingen bij kinderen

Er werden geen verschillen in het veiligheidsprofiel waargenomen tussen volwassenen en kinderen na toediening in het oog [SmPC Tobradex].

Bijwerkingen algemeen Bron: ZorgInstituut Nederland - Farmacotherapeutisch Kompas

Lokaal
Vaak (1-10%): oogpijn, oogirritatie, oculaire hyperemie, erytheem van het ooglid, abnormaal gevoel in het oog. Post-nasal drip.

Soms (0,1-1%): andere oogklachten (branden, prikken, jeuk, tranen), lichtschitteringen, superinfectie met bacterie, schimmel of herpesvirus, conjunctivitis, conjunctivaal oedeem, ooglidoedeem. Oogallergie, wazig zicht. Maskering van allergische verschijnselen, vertraagde wondgenezing. Verhoogde intraoculaire druk (met mogelijk ontwikkeling van glaucoom). Laryngospasme. Rinorroe.

Zeer zelden (< 0,01%): perforatie van de cornea, cataract subcapsularis posterior, beschadiging van de oogzenuw.

Verder zijn gemeld: mydriase.

Systemisch
Vaak (1-10%): hoofdpijn.

Soms (0,1-1%): duizeligheid.

Zelden (0,1-0,01%): dysgeusie.

Verder zijn gemeld: misselijkheid, abdominaal ongemak. Huiduitslag, erythema multiforme, jeuk, zwelling van het gezicht. Bijniersuppressie, syndroom van Cushing. Overgevoeligheids- en anafylactische reacties.

Meld bijwerkingen bij kinderen altijd bij Lareb

  • Bij kinderen worden veel geneesmiddelen off-label gebruikt. Alle ervaringen zijn belangrijk om te melden om zo meer kennis te verzamelen en te delen
  • Ook wanneer u niet zeker weet of de bijwerking echt door het geneesmiddel komt
Meld hier

Contra-indicatie algemeen Bron: ZorgInstituut Nederland - Farmacotherapeutisch Kompas

  • acute infecties veroorzaakt door een virus (o.a. herpes simplex keratitis, keratitis dendritica, vaccinia, varicella), schimmel of parasiet;
  • mycobacteriële en luetische ooginfecties;
  • glaucoom;
  • voorgeschiedenis van een ernstige overgevoeligheidsreactie op aminoglycosiden;
  • na ongecompliceerde verwijdering van een vreemd lichaam uit de cornea.

[SmPC Tobradex]

Waarschuwingen en voorzorgen bij kinderen

Bij kinderen en adolescenten dient de intraoculaire druk regelmatig te worden gecontroleerd bij gebruik gedurende meer dan 10 dagen. Dit is vooral belangrijk bij pediatrische patiënten die geneesmiddelen met dexamethason gebruiken, aangezien het risico op door steroïden geïnduceerde oculaire hypertensie bij kinderen jonger dan 6 jaar hoger kan zijn en eerder kan optreden dan bij volwassenen [SmPC Tobradex].

Bij toediening via het oor moet de behandelingsduur worden afgestemd op de klinische respons. Voorzichtigheid is geboden bij vermoeden van een trommelvliesperforatie, bij de aanwezigheid van trommelvliesbuisjes of bij langdurig gebruik, vanwege het risico op ototoxiciteit. Overweeg bij toxiciteit het staken van de behandeling of het overschakelen op een alternatieve therapie of interventie [Goldenberg 2002] [Hartnick 2022] [NVKNO-richtlijn 2024].

Schud de Tobradex®- en Bradexa®-druppels vóór gebruik gedurende 15 seconden grondig [SmPC Tobradex].

Waarschuwingen en voorzorgen algemeen Bron: ZorgInstituut Nederland - Farmacotherapeutisch Kompas

Kruisovergevoeligheid, sensibilisatie voor tobramycine en kruisresistentie met andere aminoglycosiden kunnen optreden. Als een overgevoeligheidsreactie optreedt, variërend van lokale effecten (keratitis punctata, erytheem van de conjunctiva, jeuk en zwelling van de oogleden en tranenvloed) tot gegeneraliseerde reacties zoals erytheem, jeuk, urticaria, huiduitslag, anafylactische of bulleuze reacties, de behandeling staken.

Controleer regelmatig de intra-oculaire druk (IOD), vooral bij pre-existent verhoogde IOD of glaucoom, een voorgeschiedenis van door corticosteroïden geïnduceerde verhoogde IOD, diabetespatiënten, kinderen en bij ouderen. Langdurige behandeling met corticosteroïd-oogdruppels kan leiden tot verhoogde IOD met mogelijke ontwikkeling van glaucoom en cataract bij deze groepen patiënten. Weeg bij kinderen de duur en frequentie van de behandeling zorgvuldig af en controleer de oogdruk vanaf het begin van de behandeling, aangezien er bij hen meer kans is op corticosteroïd-geïnduceerde oculaire hypertensie. Diabetespatiënten lopen ook meer kans om subcapsulair cataract te ontwikkelen na langdurig gebruik van oculaire corticosteroïden.

Bij verandering in het gezichtsvermogen zoals wazig zicht of andere visuele stoornissen, is nauwgezette controle aangewezen. Beoordeel mogelijke oorzaken die hiermee verband kunnen houden zoals de ontwikkeling van glaucoom, cataract of een zeldzame aandoening zoals centrale sereuze chorioretinopathie (CSCR).

Secundaire ooginfecties: corticosteroïden kunnen een ooginfectie maskeren of verergeren. Overgroei door niet-gevoelige micro-organismen, incl. schimmels, is mogelijk; in geval zich een superinfectie voordoet adequate therapie instellen. Schimmelinfecties of virale infecties van de cornea treden vooral op tijdens langdurig gebruik van corticosteroïden. Wees bedacht op een schimmelinfectie bij persisterende ulceratie van de cornea. Indien schimmelinfecties optreden behandeling met corticosteroïden staken.

Het syndroom van Cushing en/of bijniersuppressie kan voorkomen na intensieve of langdurige onafgebroken behandeling met lokale corticosteroïden bij patiënten met een predispositie, inclusief kinderen en patiënten behandeld met CYP3A4-remmers (waaronder ritonavir en cobicistat); in deze gevallen de behandeling geleidelijk staken.

Oculaire corticosteroïden kunnen bij aandoeningen die gepaard gaan met een verdunning van cornea en sclera, perforaties veroorzaken en tevens leiden tot vertraagde wondgenezing.

Draag geen contactlenzen na een cataractoperatie en tijdens deze behandeling.

Hulpstoffen: benzalkoniumchloride kan bij droge ogen of een beschadigde cornea bij langdurig gebruik leiden tot keratitis punctata en/of toxische ulceratieve keratopathie.

Interacties Bron: KNMP/Informatorium Medicamentorum

Er is hier op dit moment nog geen informatie over beschikbaar.

ANTI-INFLAMMATOIRE MIDDELEN MET ANTIMICROBIELE MIDDELEN

Deze pagina geeft een overzicht van geneesmiddelen uit dezelfde ATC groep. Let op: Dit betekent niet per definitie dat deze middelen onderling uitwisselbaar zijn.

CORTICOSTEROIDEN MET ANTIMICROBIELE MIDDELEN
S01CA01
S01CA03

Referenties

  1. Novartis Pharma B.V., SmPC Tobradex oogdruppels (RVG 14223) 08-02-2023, www.geneesmiddeleninformatiebank.nl
  2. Novartis Pharma B.V., SmPC Tobradex oogzalf (RVG 14224) 28-08-2023, www.geneesmiddeleninformatiebank.nl
  3. Fradis M et al., Chronic otitis media treated topically with ciprofloxacin or tobramycin. , Arch Otolaryngol Head Neck Surg. , 1997, 1057-60
  4. Goldenberg D et al., The use of otic powder in the treatment of acute external otitis. , Am J Otolaryngol. , 2002, 142-7
  5. Hartnick C.J et al., Methicillin-resistant Staphylococcus aureus otorrhea after tympanostomy tube placement: an emerging concern. , Arch Otolaryngol Head Neck Surg. , 2000, 1440-3
  6. Kaygusuz I et al., Efficacy of topical ciprofloxacin and tobramycin in combination with dexamethasone in the treatment of chronic suppurative otitis media., Kulak Burun Bogaz Ihtis Derg. , 2002, 106-11
  7. Rasheed A.M et al., Is adding an oral antibiotic with the topical antibiotic steroid useful in treatment of uncomplicated acute otitis externa in immunocompetent patients? , J Popul Ther Clin Pharmacol. , 2022
  8. Informatorium Medicamentorum, (interacties, nierfunctiestoornissen), Geraadpleegd 11-06-2026
  9. ZorgInstituut Nederland, Farmacotherapeutisch Kompas (Eigenschappen, Contra-Indicaties, Bijwerkingen, Waarschuwingen en Voorzorgen), Geraadpleegd 11-06-2026

Wijzigingen

Therapeutic Drug Monitoring


Overdosering