• Colofon
• Redactie
• Verantwoording
• Gebruik
  • Wijze noteren dosis
  • Toedieningsvormen
  • Hulpstoffen
    • Gluten
    • Propyleenglycol
    • Benzylalcohol
  • Apotheekbereidingen
  • Melden van bijwerkingen
  • Afkortingen
  • Therapie infectieziekten
  • Denekamp schaal
  • Definitie off-label
• Achtergrond
  • NVK-NKFK Standpunt

Suggesties ter verbetering
Het NKFK houdt zich aanbevolen voor al uw op-en/of aanmerkingen om het Kinderformularium aan te vullen dan wel te verbeteren. Klikt u op onderstaande link om suggesties ter verbering in te sturen.
Suggesties ter verbetering

Voer een zoekopdracht in

Van Consensus Based naar Evidence-based
In de eerste consensus-based versie van het kinderformularium zijn de meest gangbare geneesmiddelen opgenomen en voorzien van een dosisadvies voor kinderen en indien beschikbaar aanvullende informatie. Deze eerste versie van het kinderformularium vindt zijn grondslag in het geneesmiddelenformularium voor kinderen van het Wilhelmina Kinderziekenhuis (UMC Utrecht) en het Vademecum Pediatrische Antimicrobiele therapie van het ErasmusMC.

In de afgelopen 3 jaar is een ruime hoeveelheid evidence-based monografieën geproduceerd waarin de tot nu toe ontbrekende afweging tussen effectiviteit en veiligheid voor kinderen wel wordt gemaakt. Dit heeft geresulteerd in herziening van vigerende consensus-based dosisadviezen, verschaft helderheid over de wetenschappelijke basis van geneesmiddelgebruik voor kinderen, zorgt voor uniformiteit in voorschrijfgedrag, maakt farmacotherapie aan kinderen controleerbaar en verbetert daardoor de medicatieveiligheid.

Op dit moment is het kinderformularium 55% evidence-based en zal dit in de komende 2 jaar worden uitgebreid tot een 100% evidence-based kinderformularium

Evidence-Based Dosisadvies Prioriteit
Bij de ontwikkeling van een evidence-based dosisadvies is de hoogste prioriteit toegekend aan middelen die veelvuldig worden voorgeschreven aan kinderen, in zowel 1e als 2e lijn, en welke niet zijn geregistreerd voor kinderen, Geneesmiddelen die zijn geregistreerd voor kinderen worden in principe niet onderzocht, tenzij het gebruik in de praktijk afwijkt van het registratiedossier.

Werkwijze (samenvatting)
Voor de geneesmiddelen waarvoor een evidence-based monografie moet worden ontwikkeld geldt de volgende werkwijze:

Literatuuronderzoek
Door middel van een protocollair vastgestelde zoekstrategie in de wetenschappelijk literatuur wordt beoogd de volgende vragen te beantwoorden:

1. Wat is de effectieve en veilige dosering van het geneesmiddel voor verschillende leeftijdscategorieën, waarbij onderscheid wordt gemaakt naar verschillende toedieningsvormen?
2. Welke farmacokinetische aspecten zijn beschreven?
3. Welke bijwerkingen bij kinderen worden beschreven?
4. Welke contra-indicaties bij kinderen worden beschreven?
5. Welke waarschuwingen en voorzorgen rondom het gebruik van het middel bij kinderen worden beschreven?

Resultaat
Op basis van de beschikbare literatuur wordt een concept monografie opgesteld door een apotheker in dienst van het NKFK, samen met een ter zake deskundig specialist.

Beoordeling
De concept monografieën worden beoordeeld door middel van peer-review door het multidisciplinaire NKFK netwerk, waarin (ziekenhuis)apothekers, kinderartsen van diverse specialisaties, kinderpsychiaters, kinderneurologen, huisartsen, en pediatrisch klinisch farmacologen vertegenwoordigd zijn. Indien het netwerk niet de specifieke expertise beschikt om de monografie te beoordelen, wordt een externe deskundige gevraagd de concept monografie mede te beoordelen.

Publicatie
Na positieve beoordeling wordt de monografie gepubliceerd op www.kinderformularium.nl De referenties van beoordeelde artikelen worden opgenomen in de monografie. Bij publicatie van de monografie wordt door middel van een icoon zichtbaar gemaakt dat het een evidence-based monografie betreft.

Consensus Based dosisadvies
Bij de totstandkoming van dit kinderformularium zijn verschillende nationale en internationale formularia geraadpleegd. Tenzij er grote discrepantie bestond over een dosisadvies tussen de verschillende formularia, is het dosisadvies van het Geneesmiddel formularium voor Kinderen 2007 van het Wilhelmina Kinderziekenhuis in Utrecht overgenomen. Het geneesmiddel-formularium voor kinderen van het WKZ heeft landelijke richtlijnen over het gebruik van geneesmiddelen overgenomen. Dit geneesmiddelformularium is representatief voor de Nederlandse kindergeneeskunde en kent een goed draagvlak.

Antibiotische therapie
Voor de antibiotische therapie is het Vademecum Pediatrische Antimicrobiële therapie van het ErasmusMC/Sophia, een consensusdocument van de Nederlandse pediatrische infectiologen, als uitgangspunt genomen. De gegeven doseringen gelden in het algemeen voor behandeling van ernstige infecties in een intramurale setting. Dit heeft tot gevolg dat er relatief hoog gedoseerd wordt. Te allen tijde geldt dat de voorgeschreven dosis de maximum dosis voor volwassenen niet mag overschrijden.

Indien van toepassing wordt een apart dosisadvies gegeven voor de behandeling van infecties in de eerste lijn, omdat infecties in de eerste lijn minder ernstig verlopen en gebruikelijk met lagere doses worden behandeld. Er zijn geen aanwijzingen dat lagere doses voor milde infecties niet werkzaam zijn. Het dosisadvies voor de eerste lijn is ontleend aan de richtlijnen van de NHG en aan de adviezen van het Farmacotherapeutisch Kompas.

Inmiddels zijn voor vele antimicrobiële middelen evidence-based monografien ontwikkeld.

Psychofarmaca
Voor psychofarmaca worden de dosisadviezen van het Kenniscentrum Kind-enJeugd Psychiatrie overgenomen.

Inmiddels zijn voor de meeste psychofarmaca evidence-based monografien ontwikkeld, in samenwerking met het Kenniscentrum Kind-en Jeugd psychiatrie.

Contra-indicaties, interacties, bijwerkingen en waarschuwingen en voorzorgen.
Informatie over contra-indicaties, interacties, bijwerkingen en waarschuwingen en voorzorgen zijn overgenomen van het Farmacotherapeutisch Kompas. Daardoor is er eveneens informatie opgenomen die niet van toepassing is op kinderen, bijvoorbeeld specifieke bijwerkingen bij ouderen.

Daar waar de tekst een waarschuwing bevat tegen het gebruik bij kinderen, is deze waarschuwing verwijderd. Dergelijke waarschuwingen zijn meestal gebaseerd op gebrek aan onderzoek en niet op een wetenschappelijk onderbouwde contra-indicatie.

Indien er specifieke gegevens over kinderen zijn, staan deze vermeld in de rubrieken contra-indicaties bij kinderen, interacties bij kinderen, bijwerkingen bij kinderen, waarschuwingen en voorzorgen bij kinderen. Deze informatie is overgenomen uit het geneesmiddel-formularium van het WKZ, het Vademecum Pediatrische Antimicrobiële therapie van het ErasmusMC/Sophia, het Kenniscentrum Kind-en Jeugd Psychiatrie

Leeftijdscategorieën.
De leeftijdscategorieën worden zo specifiek mogelijk benoemd. Dit is echter niet altijd mogelijk als gevolg van gebrek aan gegevens over leeftijdscategorieën. In voorkomende gevallen is een omschrijving van de leeftijdscategorie opgenomen, bijvoorbeeld ‘kinderen’. Het NKFK realiseert zich dat een dergelijke omschrijving voor meerdere interpretaties vatbaar is, maar kan zolang er geen aanvullend onderzoek verricht is geen specifiekere uitspraken doen over de leeftijdsgrenzen.

Registratiestatus
Er wordt van artsen verwacht dat zij zorgvuldig omgaan met het off-label voorschrijven van geneesmiddelen. Het is dan ook een essentiële voorwaarde voor voorschrijvers om te weten of een voorschrift off-label is. Dit is tevens van belang om de bewustwording omtrent off-label voorschrijven onder artsen te vergroten. Het NKFK adviseert kinderartsen en huisartsen om in voorkomende gevallen ouders en patiënten te informeren over het feit dat de voorgeschreven behandeling off-label is.

De registratiestatus van het geneesmiddel voor kinderen, zoals opgenomen in het kinderformularium is ontleend aan verschillende 1b teksten, zoals deze te vinden zijn op de website van het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen.

Dankbetuiging
De ontwikkeling van het kinderformularium is mogelijk gemaakt door subsidiering door van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (2005-2008) en door cofinanciering door het Innovatiefonds Zorgverzekeraars en de Stichting Kwaliteitsgelden Medisch Specialisten (2010-2011)

Het NKFK dankt in de eerste plaats Karin Rademaker. Zij heeft aan de wieg gestaan van de ontwikkeling van het geneesmiddel-formularium voor kinderen van het UMCU/WKZ, waarop het landelijke Kinderformularium grotendeels is gebaseerd.

Het NKFK is eveneens dank verschuldigd aan de samenstellers van het Vademecum Pediatrische Antimicrobiële therapie van het ErasmusMC/Sophia en aan het Kenniscentrum Kind-en Jeugdpsychiatrie voor het mogen overnemen van hun dosisadviezen in het landelijk Kinderformularium.

Daarnaast is het NKFK dank verschuldigd aan het College voor Zorgverzekeringen voor het mogen overnemen van teksten uit het Farmacotherapeutisch Kompas en voor het meedenken en adviseren over de databasestructuur van het Kinderformularium.

Het NKFK dankt tevens het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen voor haar inspanningen om de transparantie van de registratiestatus van geneesmiddelen voor kinderen te verbeteren.

Tot slot is het NKFK dank verschuldigd aan Crosslinks BV -in het bijzonder Lennard Goedknegt- voor het ontwerp en technische uitvoering van het on-line kinderformularium.

Suggesties ter verbetering
Het NKFK houdt zich aanbevolen voor al uw op-en/of aanmerkingen om het Kinderformularium aan te vullen dan wel te verbeteren. Klikt u op onderstaande link om suggesties ter verbering in te sturen.
Suggesties ter verbetering